Lavendel
.
Lavendel (Lavandula) is een geslacht van kruiden die terug te vinden zijn in veel tuinen omwille van hun paarse kleur en hun geur. Lavendel wordt ook gekweekt om zijn lavendelolie die geëxtraheerd kan worden uit de paarse bloemen. Deze olie wordt dan verwerkt in zepen als antiseptisch middel, of in parfum's verwerkt die o.a. gebruikt worden in de aromatherapie.

Vooral de streek van de Provence staat bekend om de lavendelteelt, meestal gaat het om kruisingen met een hoge concentratie aan etherische oliën zoals de veel aangeplante cultivar L. x intermedia ‘Grosso’. In Nederland en België komt lavendel niet van nature voor.

Lavandula angustifolia (Echte lavendel)
Lavandula aristibracteata
Lavandula bipinnata
Lavandula buchii
Lavandula canariensis
Lavandula dentata (Tandlavendel)
Lavandula lanata
Lavandula latifolia (Breedbladige lavendel)
Lavandula multifida
Lavandula pinnata
Lavandula pubescens
Lavandula stoechas (Kuiflavendel)
Lavandula subnuda
Lavandula viridis (Groene lavendel)

Hybriden
Lavandula angustifolia x lanata
Lavandula dentata x lanata
Lavandula mairei x multifida
Lavandula stoechas x viridis
Lavandula x allardii (dentata x latifolia)
Lavandula x christiania (pinnata x canariensis)
Lavandula x heterophylla (angustifolia x dentata)
Lavandula x intermedia (angustifolia x latifolia) (Lavandin)        

Lavendel is winterhard in ons klimaat, groenblijvend en uitstekend geschikt om er haagjes mee te maken of om als flinke toef een hoekje in de border mee te vullen.

Lavendel (Lavandula) is een halfheester. In een tuincentrum is de struik meestal bij de vaste planten gerangschikt. Niet verwonderlijk, omdat lavendel meestal op dezelfde wijze wordt gebruikt als vaste planten. Lavendel is een houtachtige plant en behoudt in de winter zijn grijsgroene blad. De struik behoort tot de lipbloemigen (Labiatae). Er zijn heel wat variëteiten in omloop van de verschillende soorten. De voornaamste soorten die in Nederland van het geslacht in omloop zijn, zijn Lavandula angustifolia en Lavandula stoechas. In Frankrijk wordt hoofdzakelijk Lavandula x intermedia gebruikt, maar die is niet volkomen winterhard in ons klimaat.

Lavendel is vooral geschikt voor wat droge, maar humusrijke grond. Een plaats in de zon is onontbeerlijk voor een rijke bloei. De struiken worden op een onderlinge afstand van dertig centimeter geplant. Deze afstand ook aanhouden als er een haagje moet worden gevormd. Lavendel wordt zeventig tot negentig centimeter hoog en kan een breedte van een halve meter bereiken. Blaadjes zijn lancetvormig en grijs tot groen van kleur. Over de blaadjes ligt een berijpte waas. Bij aanraking van het blad komt het lichtzoete aroma vrij. Lavendel is uitstekend geschikt om in een kruidenpotpourri op te nemen, het geurt lekker in de linnenkast of onder uw hoofdkussen. Bloemen verschijnen op lange stelen, die boven  Voor gebruik als haagje of een in een flinke groep is Lavandula angustifolia 'Hidcote' heel geschikt de struik uitsteken. De bloemen staan in aren van vijf tot acht centimeter lang. Bij lavendel verloopt de bloei van onderen naar boven.

De prijs van lavendel is afhankelijk van de grootte van de plant. Jonge planten kosten ca  1.58. Een zware plant al gauw  5,67. Na twee of drie jaar te hebben gebloeid, zal ondanks snoeien de bloei tegenvallen. De struik verhout meer en meer naarmate hij ouder wordt. In zo'n geval is het beter een nieuwe struik te planten. Lavendel laat zich heel gemakkelijk stekken. Wie lavendel koopt en deze struik beslist op dezelfde plaats wil houden, moet zich maar aanwennen stek te maken. Augustus is bij uitstek de maand, waarin stek kan worden gemaakt. Maak stek van niet bloeiende delen van de struik. De lengte van de stek is zeven tot tien centimeter. Snij aan de onderkant van de stek, onder de bladeren, de stengel met een scherp mes door. Knip de kop aan de bovenkant van de stek  boven de bladeren door. Steek de stek(ken) in een bak of ruime pot gevuld met potgrond gemengd met gelijke delen zand. Dek de bovenlaag af met scherp zand. Zet de stekken niet in de volle zon, morgenzon mag wel. Begiet de stekken regelmatig met een beetje water. Gebruik van groeistof (Rhizopon) bevordert de beworteling, maar is niet per se nodig. Plant de stekken in het voorjaar uit. In de winter de stekken vorstvrij bewaren. Het is ook goed mogelijk in september te stekken. Maak dan stek(ken) in een lengte van vijftien tot twintig centimeter lang. Plant deze stekken direct op de plaats waar ze in het voorjaar verder kunnen uitgroeien. Bescherm in de winter het steksel door het af te dekken met grof blad.

Lavendel snoeien geeft een wisselend succes. Soms gaat de struik dood, omdat er te lang niet is gesnoeid. Wen u eraan de uitgebloeide aren direct na de bloei weg te knippen. Een beetje fatsoeneren van de struik mag ook nog in het najaar, maar snoei beslist niet rigoureus. Pas in het voorjaar (maart) mag er sterker worden gesnoeid: verwijder de scheuten die het voorgaande jaar hebben gebloeid. Knip nooit te diep in de struik. Oud hout loopt zelden weer uit. Het is een kwestie van experimenteren hoe ver je lavendel kunt terugsnoeien. Meestal moet na enkele jaren de struik volledig worden vervangen, omdat hij niet meer uitloopt. Op tijd stek maken is dan de oplossing om voor vervanging te zorgen.

Er zijn veel variëteiten van lavendel te koop en het worden er steeds meer. Er is verschil in bloeikleur, de meeste bloeien met een blauwe tint, sommige met een meer roze tint en er zijn er die wit bloeien. Momenteel zijn er zo'n honderdvijftig variëteiten in omloop. Niet alle lavendel is even goed bestand tegen vorst. In de lijst hieronder is lavendel opgenomen, die het in het Nederlandse klimaat goed doen.

Lavandula angustifolia juni - aug. blauw
Lavandula angustifolia 'Batland' juni - juli donkerblauw
Lavandula angustifolia 'Bowles Early' juli - aug. rozeblauw
Lavandula ang. 'Brabant' juni - juli roze
Lavandula angustifolia 'Burgoldeen' juli - aug. blauw
Lavandula angustifolia 'Cedar Blue' juni - juli donkerroze
Lavandula angustifolia 'Clarmo' juni - juli roze
Lavandula angustifolia 'Folgate' juni - juli bleekblauw
Lavandula ang. 'Hidcote' juni - aug. donkerblauw
Lavandula angustifolia 'Hidcote Blue' juni - juli blauwpaars
Lavandula angustifolia 'Imperial Gem' juni - juli donkerblauw
Lavandula angustifolia 'Miss Ketherine' juni - juli donkerroze
Lavandula angustifolia 'Miss Muffet' juni - juli donkerblauw
Lavandula angustifolia 'Munstead' juni - juli zachtblauw
Lavandula angustifolia 'Munstead Dwarf' juni - juli blauw
Lavandula angustifolia 'Munstead Variety' juni - juli blauw
Lavandula angustifolia 'Rosea' juni - juli lilaroze

Lavandula stoechas 'Avenue Bellevue juni - juli lilaroze
Lavandula stoechas 'Helmsdale' juni - juli lilaroze
Lavandula stoechas 'Marshwood' juni - juli lilaroze
Lavandula stoechas 'Willow Vale' juni - juli lilaroze
.
Charybdis - Lavendel